1948: mijn moeder poseert met haar broer Piet in de bloementuin
Meisjes droegen in die tijd altijd jurken
Meisjes droegen in die tijd altijd jurken
Mijn moeder - Meinsje Adriana van der Most - werd geboren op 3 december 1934 op een boerderij in Schiedam, 's Graveland 81 (adres bestaat niet meer). Ze had twee oudere broers Piet en Gerrit.
Op moederdag 2008 wil ik een aantal van haar herinneringen optekenen. De foto's die zij zelf uitzocht, zet ik in de Flickrgroep "Blog over je moeder" (tip van Henk om die aan te maken) en met mij zullen er nog een aantal bloggers volgen.
Mijn moeder vertelt: "Ik was nog geen zes jaar toen de oorlog uitbrak. Ik weet me nog veel te herinneren, maar waarschijnlijk ook wel een deel uit overlevering". De boerderij stond vlak bij een spoorrails waarvan de Duitsers vermoeden dat daar een ammunitiedepot stond. Op de dag dat Rotterdam (tweede Pinksterdag- 14 mei 1940 ) werd gebombardeerd, lieten de Duitsers eerst een bom vallen in de sloot tussen de boerderij waar mijn moeder woonde en de daarnaast gelegen werf. Ze misten daarmee hun doel. De ramen en deuren van de boerderij vlogen eruit en er zaten geen dakpannen meer op het dak. De hond kreeg een scherf in zijn hart. De buurjongen was zoek en werd later dood onder een muur gevonden.
Oorlog verandert het perspectief op alles. Zo ook op vriendschap. Omdat mijn moeder op een boerderij woonde heeft ze - naar haar zeggen - nooit honger gehad. "Er was altijd wel wat te ruilen. Er werd ook altijd geslacht wat in de oorlog natuurlijk niet mocht en alles werd gebruikt: zure zult, bloedworst enzovoort". Ze zegt dat ze eigenlijk nooit goed wist of de vriendinnetjes die kwamen nu voor haar kwamen of voor een hapje en een bekertje melk.
De oudste broer van mijn moeder (Gerrit) ging in 1941 (hij was toen 14 jaar) dood aan hersenvliesontsteking. Mijn oma bleef nog heel lang de tafel dekken voor drie kinderen. "De dokter riep haar tot de orde en zei: "Vrouwtje, je hebt nog twee kinderen"", vertelt mijn moeder. De oma die ik kende, is nooit over dit verlies heen gekomen.
In 1941 kwamen de Duitsers naar de boerderij toe voor een huiszoeking. Ze zochten Gerrit die de leeftijd had om in Duitsland te werk gesteld te worden. Toen mijn oma vertelde dat hij dood was, kreeg de Duitser die Gerrit wilde ophalen tranen in zijn ogen. "Hij had zelf ook kinderen", verklaart mijn moeder deze emotie.
Mijn moeder heeft me dit verhaal ook verteld toen ik jonger was. Wat ik van haar leerde was dat "the bad guys" net zo goed mensen waren als "the good guys". Ik heb bij mijn moeder nooit bitterheid over hetgeen haar als kind is overkomen kunnen ontwaren. Ik bewonder haar om haar vermogen om die zaken die je niet kunt veranderen te accepteren.
Marina
