Kierkegaard
Elke herinnering sluit - zoals Draaisma dat zo mooi formuleert - contact tussen twee polen in de tijd. Wát je je herinnert speelt zich af in het verleden. Dát je je iets herinnert, gebeurt nu. En zo vermengt de herinnering van vroeger zich met de gevoelens en gedachten van dit moment.
In onze pogingen het geheugen te begrijpen, geven we haar wel eens de metafoor van een dossierkast. Maar herinneringen zijn geen dossiers die je na inzage onveranderd terugstopt. Bij het opdiepen verandert de herinnering. En zo resten ons enkel nog herinneringen aan herinneringen aan herinneringen.
Wellicht dat het voor getuigenverklaringen onhandig is dat we de geschiedenis ongemerkt steeds herschrijven, maar voor de rest is het een zegen dat je geheugen ervoor zorgt dat mensen en gebeurtenissen van betekenis kunnen veranderen. Dat je zelf betekenis kunt geven aan het (al dan niet recente) verleden.
"Met ouder worden blijkt het verleden net zo veranderlijk als de toekomst", zegt Draaisma zo mooi. Dat verklaart voor mij mede waarom mensen zo ontzettend verschillend aan kunnen kijken tegen "dezelfde" gebeurtenis. En dat júist in die verschillen - voorbij het welles nietes - de ontmoeting ligt.
Dit alles inspireert mij dan tot een gedichtje:nu je weg bent
zie ik je vaker dan voorheen
alsof ik jou
met mijn geheugen wil bezitten
ik zie details
en vergeet de grote lijnen
de ondertiteling
verandert in de tijd
ik vermeng me
met mijn herinnering
van mijn herinnering
tot wie ik ben
Marina
