Wat bepaalt het succes van een online community vroeg ik me laatst af. En natuurlijk ben ik daar lang niet de enige in.
Ik stel even voorop dat je überhaupt weet van het bestáán van de community, iets met de groepsleden van de community gemeen hebt én er voldoende mensen zijn die lid willen worden. Dan nog moet je je er aan willen (blijven) binden.
Social software is erop gebouwd om groepsinteracties te ondersteunen. Toch betekent dat niet dat iedereen dan ook een woordje meespreekt*. Tot zo ver verschillen virtuele groepsprocessen niet van die van face to face. Participation Inequality is everywhere.
Is het érg dat niet iedereen mee doet? Nee, gelukkig niet.
Sterker nog:
Accepteren dát niet iedereen mee doet, is een vóórwaarde voor succes, stelt Clay Shirky in zijn veel geciteerde artikel "A group is its own worst enemy".
Shirky identificeert een aantal aandachtspunten die vormend zijn voor online communities zoals - bijvoorbeeld - bibliotheek20.ning.com
Komen ze (in mijn eigen woorden):
- Het succes van een community is zo groot als haar zwakste schakel. En dat kan net zo goed de vormgeving en gebruikersvriendelijkheid (techniek) zijn als de inhoud en de sfeer (sociaal)
Nadenkertje: als het netwerk er geregeld uitligt, heeft dat dan invloed op jouw betrokkenheid?
- Anonimiteit werkt niet goed in een groepssetting. Wil je een gesprek kunnen voeren dan is "Wie zei Wat Wanneer" een minimum vereiste
Nadenkertje: Vind jij dat anonieme gebruikers evenveel rechten hebben als zij die "met de billen bloot" gaan?
- All members are equal, but some are more equal than others
- Een deel van de gebruikers is meer dan gemiddeld betrokken bij het succes van de groep. Dit heet de kerngroep: "de groep binnen de groep die er het meeste toe doet". Een succesvolle community heeft zonder uitzondering een betrokken kerngroep die de boel op orde houdt
- De kerngroep heeft meer rechten dan de individuele leden, stelt Shirky. Als je dit níet als gegeven accepteert, gaat de community ten onder aan "de tyrannie van het meerderheidsdenken". (Prachtig!)
- Als een groep samenkomt (ook als dat online is) treden er onmiddelijk groepseffecten op zoals:
- sociaal (on)gewenst gedrag
Nadenkertje: Accepteer jij een "friend request" van iemand die je niet kent? - "social stickiness"
Nadenkertje: Blijf jij plakken op een feestje (in een community) terwijl je het er eigenlijk niet leuk vindt? En wacht jij dan met opstappen tot er iemand anders weg gaat? - fasen in groepsvorming** :
- forming
- storming
- norming ("zo doen we het hier")
- (en dan pas) performing
- adjourning (weggaan)
Even samenvattend:
Het recept voor een succesvolle community lijkt simpel:
Een goed vormgegeven, gebruikersvriendelijke omgeving met een stevige, actieve kerngroep die realistische verwachtingen koestert. PR-sausje eroverheen en klaar!
Maar is het ook zo simpel? Hoe ervaar jij dit zelf? Ken jij nog ándere succes- of faalfactoren voor community-building? Wat vind jij dé X-factor van een online gemeenschap?
M.
Foto van radertjes via; Cartoon via
* Jan en Edwin blogden eerder over dit thema
** beloof ik later nog eens op terug te komen
